De avonden in onderwijs

De avonden in onderwijs: in onderwijs is dat vaak werktijd. Jarenlang waren wij gewoon om op die momenten te werken. In onderwijsmiddens is dat niet bijzonder. Zeker als ook je levenspartner in het onderwijs ‘staat’, is het snel een gewoonte. Net zoals de weekends, bijv. op zondagmiddag.

De avonden in onderwijs volgen het ritme van je gezinsleven

Toen de kinderen klein waren, was dat vaak ná het avondritueel. In de stilte van de avond konden we ons goed concentreren, maar dan werd het ook wel eens te laat. Nu ze ouder zijn, is die rust er niet meer, en spreidt het zich meer uit over de dag. Met de laptop in de zetel is zo’n (vervelende) uiting van dat gegeven.

Op zich is dat geen probleem als het je eigen keuze is. Maar vaak -helaas- is het dat niet. Er zijn immers deadlines: het rapport, de examens, de punten moeten binnen, de vakantie komt eraan en je wilt nog ouders zien, die kopies moeten nog gemaakt worden. Veel ‘moeten’ dus.

de avonden in onderwijs: Verwachtingen

Het is niet eenvoudig om zo’n patroon te doorbreken of eraan te ontsnappen. Er zijn immers veel verwachtingen van anderen waaraan voldaan wordt. Onverwachte zaken kunnen de druk nog verhogen: een conflict tussen leerlingen, een evacuatieoefening, een doorlichting … Allemaal noodzakelijk. Er is haast geen keuze.

Soms is het mogelijk om met collega’s af te spreken, maar de situatie is vaak verschillend. Vind maar een geschikt moment als je ene collega heel kleine kinderen en de andere pubers heeft. Vaak is het heel moeilijk om dan een consensus te vinden. Ik vraag me af of een “vergadering om 20.00 u.” wel zinvol is.

Voor de directeur geldt hetzelfde. Steeds maar weer onverwachte zaken verwerken, mensen coachen en ondersteunen, soms zelfs gewoon rechthouden. Verplichtingen, verwachtingen, veel en laat vergaderen… het is haast onmogelijk om op die manier de mensen niet te ontgoochelen. Als er dan geen begrip is voor een gemaakte keuze, wordt dat al snel een problematische cocktail.

Volhouden tot aan de vakantie?

In zo’n schema is het al snel “volhouden tot aan de vakantie”, om dan te rusten en te recupereren. Het lerarentekort en het verantwoordelijkheidsgevoel ten opzichte van collegae is vaak de reden waarom mensen nog langer op hun tanden bijten. Een dagje verlof als je het nodig hebt, is niet mogelijk. Je laat toch ook je klas niet in handen van je collega als die het zelf moeilijk heeft? Wat met mijn leerlingen als ik er niet ben? Leerachterstand? Kan mijn collega van het secretariaat de refter alleen trekken als ik er niet ben? Niet zelden eindigt dat volhouden met een vakantiestart in mineur.

Hoe doorbreek je zo’n vicieuze cirkel?

Ook hier is het antwoord: vóór het zover komt. Door kritisch voor jezelf te bepalen waar je energie van krijgt, goed georganiseerd te zijn en af te bakenen vanaf het begin. Uiteraard zonder het geheel uit het oog te verliezen en de eigenheid van de job te respecteren. Een onthaalmedewerker die de telefoon niet wilt opnemen, zoekt beter iets anders. Een leraar die niet wil lesgeven, tja, je begrijpt het wel. Tank energie in je vrijetijd en overwerk je niet. Kies zorgvuldig wat je wel en niet opneemt als je kunt kiezen. Het zijn maar tips, eenvoudig neergeschreven om op de avonden in onderwijs eens niet te werken, maar voor de onderwijsprofessional nooit eenvoudig om toe te passen.

Tegen de grenzen aanschurken beperkt je reserves voor een echte crisis

Dat neemt niet weg dat er ook momenten zijn waarop alles tegenzit. Onverwachte zaken kunnen roet in het eten strooien: bij crises of overlijdens bijvoorbeeld, schuif je alles aan de kant. Dan is doorzettingsvermogen cruciaal. Maar zorg ook in “normale tijden” dan voor rustpauzes en tijd om te recupereren. Dan weet je dat je systeem het aankan op momenten als deze. Je systeem kan vaak méér aan dan je denkt.

Steun en hulp zijn cruciaal als het toch nog fout gaat

En toch. Zelfs als je alle adviezen, tips, goede voornemens strikt opvolgt, kan het nog foutgaan. Soms wordt het zoveel, dat het even niet meer kan. Als de “man met de hamer” langskomt, en het voor minstens even gedaan is. Op zo’n moment is steun en hulp cruciaal. Reach out!

Hoe houd jij je systeem vitaal?

Ik ben benieuwd naar jouw reactie! Deel ze hier.

Thema: Baskerville 2 door Anders Noren.

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: