Wat een dichotomie lijkt, is een spectrum

Wat een dichotomie lijkt op het eerste gezicht, is in werkelijkheid waarschijnlijk altijd een spectrum. Niets is ofwel volledig zwart, ofwel volledig wit zoals in een dichotomie.

Dichotomieën komen in onze taal vaak voor: stad-platteland, werk-vrijetijd, natuur-cultuur … Ogenschijnlijk gaat het om tegenstellingen, om “óf het één, óf het ander.” Een dichotomie geeft de indruk dat je maar kan kiezen voor het éne of voor het andere, terwijl veel van deze zaken een spectrum zijn.

Misschien is álles wel een spectrum, zelfs de zaken die vroeger altijd en overal een dichotomie waren. Gender, bijvoorbeeld, was altijd een duidelijke dichotomie. Je had man óf vrouw. Vandaag is dat niet meer zo. Het gevolg daarvan is dat een groeiend aantal mensen steeds beter zichzelf mag zijn. En dat is een goede zaak.

Wat een dichotomie in de traditionele betekenis vaak is

Stad en platteland

Ik woon in een gemeente waar vroeger nog een aantal landbouwers waren. Vandaag is er volgens mij nog één. Wie weet verdwijnt ook die binnenkort. Het gemeentebestuur heeft een visie waarin het aantal inwoners gerust omhoog mag. Hoogbouw en massale verkavelingen moeten daarvoor zorgen. Steeds meer verandert de omgeving in een stedelijke omgeving, maar de inwoners voelen zich nog altijd thuis in “het dorp”. De fysieke en mentale realiteit verschilt: (steeds meer) stad én (nog steeds) platteland.

Natuur en cultuur

Natuur is de ruwe omgeving zonder menselijke beïnvloeding en cultuur is diezelfde omgeving als ze menselijk is beïnvloed. Als ik mijn eigen tuin bekijk, dan zie ik op het eerste gezicht heel wat natuur. Maar die natuur is ooit door mijn vrouw en mij geplant. Eigenlijk is onze natuurlijke tuin dus volledig cultuur. Zelfs sommige oerbossen zijn mogelijk gecreëerd door de mens als je ver genoeg zou kunnen teruggaan in de tijd. Niet te ver gezocht als hypothese, toch?

Werk en vrijetijd

Dezelfde redenering wordt door werkgevers gebruikt om een tweedeling te creëren tussen werk en vrijetijd. Restricties op het gebruik van sociale media tijdens de “werktijd” of geen mails “na de uren” moeten die tweedeling benadrukken. Sinds corona is dat je reinste onzin. Mensen stellen zich steeds flexibeler op en laten vooral werk toe tijdens hun vrijetijd. Een mailtje na de uren is geen uitzondering meer. Is dan een blik op de socials tijdens de uren zo’n probleem. Werkt flexibiliteit niet in beide richtingen?

Wat een dichotomie in de weg staat

De werkelijkheid laat ons niet toe om een strikte scheiding te maken. Alhoewel dat ogenschijnlijk het leven eenvoudiger maakt. Denk je in strikte scheidingen, dan verlies je elke zin voor nuance en complexiteit. Complexiteit en nuance maken het leven boeiend, net zoals zowat elke evolutie die je doormaakt.

Streven naar harmonie is dus bij voorkeur een streven dat ervoor kan zorgen dat je evolueert. Het is geen bestemming. Leren omgaan met dichotomieën als spectrum is dus een instapklare manier om om te gaan met verandering in het algemeen. Gymnastiek voor de hersenen.

Om terug te komen op de vraag: familie of werk? Het hele spectrum dus!

Lees ook: Tijd, aandacht en energie managen

Ik ben benieuwd naar jouw reactie! Deel ze hier.

Thema: Baskerville 2 door Anders Noren.

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: